WEBVTT

00:00:00.000 --> 00:00:05.570
 Na program zaprasza sponsor PGE - Polska

00:00:05.570 --> 00:00:07.000
 Grupa Energetyczna.

00:00:07.000 --> 00:00:21.600
 Nie złomni bohaterowie, ale jednocześnie

00:00:21.600 --> 00:00:22.000
 realiści,

00:00:22.000 --> 00:00:25.000
 nie złomni bojownicy walki z komuną.

00:00:25.000 --> 00:00:28.000
 Dzisiejszy odcinek nietypowo poświęcamy

00:00:28.000 --> 00:00:28.000
 nie jednej postaci,

00:00:28.000 --> 00:00:30.000
 ale całej formacji.

00:00:30.000 --> 00:00:32.910
 Przed państwem Brygada Świętokrzyska

00:00:32.910 --> 00:00:34.000
 Narodowych Sił Zbrojnych.

00:00:34.000 --> 00:00:47.210
 A o Brygadzie Świętokrzyskiej Narodowej

00:00:47.210 --> 00:00:52.000
 Sił Zbrojnych

00:00:52.000 --> 00:00:54.000
 będę dzisiaj rozmawiał z Leszkiem Rzebrowski.

00:00:54.000 --> 00:00:56.450
 Dzień dobry, chyba tego gościa nie

00:00:56.450 --> 00:00:58.000
 trzeba przedstawiać.

00:00:58.000 --> 00:01:01.000
 Popularizator historii, badać w podziemie

00:01:01.000 --> 00:01:02.000
 niepodległościowego

00:01:02.000 --> 00:01:03.490
 i chyba może powiedzieć gwiazda

00:01:03.490 --> 00:01:06.000
 internetu, filmik z panem wielkim

00:01:06.000 --> 00:01:08.000
 popularnością się cieszą.

00:01:08.000 --> 00:01:10.420
 Sam oglądam, jestem jedyny z wiernych

00:01:10.420 --> 00:01:11.000
 fanów.

00:01:11.000 --> 00:01:13.750
 Tak wszystko chciałem rozpocząć od dnia

00:01:13.750 --> 00:01:15.000
 5 maja 1945 roku,

00:01:15.000 --> 00:01:17.250
 kiedy dochodzi na niesamowitego, spektakularnego

00:01:17.250 --> 00:01:18.000
 wydarzenia.

00:01:18.000 --> 00:01:20.470
 O tym mam wrażenie, że mało Polaków

00:01:20.470 --> 00:01:22.000
 na Dalwie holiszów.

00:01:22.000 --> 00:01:23.770
 W tej chwili coraz więcej osób o tym

00:01:23.770 --> 00:01:24.000
 wie.

00:01:24.000 --> 00:01:27.030
 Już od dwóch lat są oficjalne uroczystości

00:01:27.030 --> 00:01:28.000
 w Holiszowie.

00:01:28.000 --> 00:01:30.370
 W tym roku był także list od pani

00:01:30.370 --> 00:01:33.310
 premier Beaty Szydło, była ambasador

00:01:33.310 --> 00:01:35.000
 polska w Radze Czeskiej.

00:01:35.000 --> 00:01:36.650
 Natomiast historia nigdy nie będzie

00:01:36.650 --> 00:01:39.000
 taka, że wszyscy się będą tym zajmować,

00:01:39.000 --> 00:01:40.780
 wszyscy będą wszystko wiedzieć,

00:01:40.780 --> 00:01:42.000
 wszyscy będą tym żyli.

00:01:42.000 --> 00:01:43.270
 I w tym przypadku, w przypadku Brygady

00:01:43.270 --> 00:01:45.000
 Świętokrzyskiej Holiszowa

00:01:45.000 --> 00:01:46.900
 zaczynamy tak naprawdę od końca,

00:01:46.900 --> 00:01:48.000
 czyli od finału.

00:01:48.000 --> 00:01:50.000
 Jest to niewątpliwie coś niezwykłego,

00:01:50.000 --> 00:01:52.000
 dlatego że jedyna polska formacja wojskowa,

00:01:52.000 --> 00:01:56.610
 jedyna powodzańca się z Polski okupowanej

00:01:56.610 --> 00:01:58.000
 pod okupacją niemiecką,

00:01:58.000 --> 00:02:00.000
 która przeszła taki szmat drąbu,

00:02:00.000 --> 00:02:02.860
 dokonała niezwykłego wyczyn, czyli uratowała

00:02:02.860 --> 00:02:04.000
 koło tysiąca kobiet.

00:02:04.000 --> 00:02:07.000
 Obus dla kobiet holiszów został wyzwalony.

00:02:07.000 --> 00:02:08.240
 To powiedzmy gdzie to było, to jest

00:02:08.240 --> 00:02:09.000
 Czechosłowacja.

00:02:09.000 --> 00:02:11.430
 Tak, to jest blisko Pilzna, na terenie

00:02:11.430 --> 00:02:13.000
 człowiek, blisko Pilzna.

00:02:13.000 --> 00:02:15.050
 Była to filia obozów Lasenburg i

00:02:15.050 --> 00:02:17.000
 taką ciekawostką jest to,

00:02:17.000 --> 00:02:19.380
 że obóz był projektowany i zbudowany

00:02:19.380 --> 00:02:21.000
 przez Inżyniera Oliwkego.

00:02:21.000 --> 00:02:24.260
 To był później w latach 60. przed zjepełne

00:02:24.260 --> 00:02:28.000
 kadencje prezydent Niemiec zachodnich.

00:02:28.000 --> 00:02:31.980
 Tak, dokładnie. Tak wyglądała ta nasyfikacja

00:02:31.980 --> 00:02:33.000
 w Niemczech.

00:02:33.000 --> 00:02:34.000
 No tak, to proszę teraz nam opowiedzieć

00:02:34.000 --> 00:02:35.000
 dla tych wszystkich widzów,

00:02:35.000 --> 00:02:36.080
 którzy o tej akcji wiedzą mało, w

00:02:36.080 --> 00:02:38.420
 jaki sposób wyglądała to brawurowa

00:02:38.420 --> 00:02:39.000
 operacja.

00:02:39.000 --> 00:02:40.410
 Akcja nie była planowana, nie była

00:02:40.410 --> 00:02:41.000
 przygotowana.

00:02:41.000 --> 00:02:43.430
 Brygada przechodząc, już mając kontakt

00:02:43.430 --> 00:02:45.000
 z wojskami amerykańskimi,

00:02:45.000 --> 00:02:47.690
 z armią generała Pattona, to wiedziała

00:02:47.690 --> 00:02:49.000
 się od podziemia czeskiego,

00:02:49.000 --> 00:02:51.450
 że pobliżu jest obóz i tak jak rutynowo

00:02:51.450 --> 00:02:53.000
 Niemcy to mieli planowane,

00:02:53.000 --> 00:02:54.320
 chociaż w większości przypadków

00:02:54.320 --> 00:02:55.000
 tego nie wykonali,

00:02:55.000 --> 00:02:56.240
 ten obóz miał w ostatnim momencie

00:02:56.240 --> 00:02:57.000
 być zniszczony.

00:02:57.000 --> 00:02:58.610
 Przede wszystkim miał być spalone Żydówki

00:02:58.610 --> 00:02:59.000
 Baraka,

00:02:59.000 --> 00:03:01.320
 które były zamknięte, nie mogło wychodzić

00:03:01.320 --> 00:03:02.000
 na zewnątrz.

00:03:02.000 --> 00:03:04.210
 I Brygada ktoś o tym dowiedziała, skierowała

00:03:04.210 --> 00:03:05.000
 swoje siły.

00:03:05.000 --> 00:03:07.000
 Ta walka nie trwała długo,

00:03:07.000 --> 00:03:10.110
 tych SS-manów tam pokonali bardzo szybko,

00:03:10.110 --> 00:03:12.000
 przy niewielkich stratach własnych.

00:03:12.000 --> 00:03:15.000
 Dramat nastąpi później, dramat i cudzysłowie,

00:03:15.000 --> 00:03:17.180
 bo dla jednych tak, dla dwulifina, że

00:03:17.180 --> 00:03:18.000
 te więźniarki po prostu

00:03:18.000 --> 00:03:20.070
 rozszarpowały na swoje nadzorczenie i

00:03:20.070 --> 00:03:21.000
 tych SS-manów z obsługi

00:03:21.000 --> 00:03:23.590
 z tych szczególnie drastycznych dołomirę

00:03:23.590 --> 00:03:24.000
 komej,

00:03:24.000 --> 00:03:26.000
 tego nie można było zatrzymać.

00:03:26.000 --> 00:03:28.000
 Chodziło do potwornych aktów samosąd.

00:03:28.000 --> 00:03:30.210
 Tak, i ale też jest druga strona tej

00:03:30.210 --> 00:03:33.000
 niesamowite wzruszające podziękowania.

00:03:33.000 --> 00:03:34.570
 Ja czytałem relacje żołnierzy narodowych

00:03:34.570 --> 00:03:35.000
 sił z broni,

00:03:35.000 --> 00:03:37.000
 którzy wyzwolili właśnie obóz w Choliszowie.

00:03:37.000 --> 00:03:40.350
 Kobiety rzucające się żołnierzom na

00:03:40.350 --> 00:03:41.000
 szyję

00:03:41.000 --> 00:03:43.000
 bardzo, bardzo wzruszające.

00:03:43.000 --> 00:03:44.990
 Ja myślę, że ważniejsze są relacje

00:03:44.990 --> 00:03:46.000
 i opowieści osób,

00:03:46.000 --> 00:03:47.600
 które przeżyły, czyli tych kobiet,

00:03:47.600 --> 00:03:48.000
 które przeżyły.

00:03:48.000 --> 00:03:50.000
 Nie żołnierz, który się z tym zatknęli,

00:03:50.000 --> 00:03:51.000
 ale tych kobiet.

00:03:51.000 --> 00:03:53.630
 I tak w dowód w dzięczności niektóre

00:03:53.630 --> 00:03:54.000
 z nich

00:03:54.000 --> 00:03:57.000
 przystąpiły do takiego aktu podziękowania,

00:03:57.000 --> 00:03:59.000
 wyższyły serce własnoręcznie.

00:03:59.000 --> 00:04:00.480
 Tak, to w państwym albumie jest odbierane

00:04:00.480 --> 00:04:01.000
 wewnątrz.

00:04:01.000 --> 00:04:03.000
 Ona jest do dzisiaj, ma to żona pukownika,

00:04:03.000 --> 00:04:05.000
 a pochuna, która mieszka w Stanach.

00:04:05.000 --> 00:04:07.000
 W środku są podpisy wyzwolonych kobiet

00:04:07.000 --> 00:04:09.000
 w bardzo różnych narodowości.

00:04:09.000 --> 00:04:10.890
 W różnych narodowości były tam

00:04:10.890 --> 00:04:12.000
 również Żydówki,

00:04:12.000 --> 00:04:13.000
 o których pan mówił.

00:04:13.000 --> 00:04:15.000
 Żydówki Polki, Węcuski, Rosjanki, Białorusinki,

00:04:15.000 --> 00:04:16.370
 tak jak w każdą obozie koncentracyjne

00:04:16.370 --> 00:04:17.000
 niemieckie.

00:04:17.000 --> 00:04:19.080
 Tak, te Żydówki były odgrodzone w

00:04:19.080 --> 00:04:20.000
 takim baraku,

00:04:20.000 --> 00:04:23.000
 przygotowaną benzynę, zostały uratowane.

00:04:23.000 --> 00:04:24.000
 I teraz chciałem zapytać o rzecz,

00:04:24.000 --> 00:04:26.000
 która mi bardzo intryguje.

00:04:26.000 --> 00:04:28.000
 To znaczy, kiedy jeszcze niedawno

00:04:28.000 --> 00:04:30.000
 pojawiało się hasło Narodowe Siły Zbrojmie,

00:04:30.000 --> 00:04:31.600
 Brygada Świętokrzyska w mediach w

00:04:31.600 --> 00:04:32.000
 Polsce,

00:04:32.000 --> 00:04:34.000
 to od razu ze zlepką antysemici,

00:04:34.000 --> 00:04:36.000
 Żydożercy, zabójcy Żydów,

00:04:36.000 --> 00:04:38.000
 a tutaj taka sytuacja, jak pan to wytłumaczy.

00:04:38.000 --> 00:04:39.410
 To jest cały modych od samego

00:04:39.410 --> 00:04:40.000
 początku

00:04:40.000 --> 00:04:42.000
 skarżenia Narodowych Sił Zbrojnych antysemityzji.

00:04:42.000 --> 00:04:44.000
 Tu nie można tłumaczyć Narodowych Sił

00:04:44.000 --> 00:04:44.000
 Zbrojnych

00:04:44.000 --> 00:04:46.600
 holiszowem, obozeń, tam, żeby były

00:04:46.600 --> 00:04:47.000
 Żydówki,

00:04:47.000 --> 00:04:50.000
 dlatego że historia stosunków,

00:04:50.000 --> 00:04:52.000
 można powiedzieć, żydowsko-nezetowskich

00:04:52.000 --> 00:04:54.000
 jest bardziej skomplikowana i dłuższa.

00:04:54.000 --> 00:04:55.610
 Od samego początku nie było żadnych

00:04:55.610 --> 00:04:56.000
 przeszkód,

00:04:56.000 --> 00:04:57.000
 ani przeciwy skazań,

00:04:57.000 --> 00:05:00.000
 żeby ludzie narodowości żydowskiej,

00:05:00.000 --> 00:05:02.000
 pochodzenia żydowskiego, czy wprost

00:05:02.000 --> 00:05:02.000
 Polsce Żydzi,

00:05:02.000 --> 00:05:04.000
 mówiąc prost, mogli w tej organizacji

00:05:04.000 --> 00:05:05.000
 służyć,

00:05:05.000 --> 00:05:07.000
 zapewnić bardzo wysokie funkcje.

00:05:07.000 --> 00:05:09.000
 Już na samym czele tej organizacji

00:05:09.000 --> 00:05:11.000
 stał, przecież, Wiedniarz Typułkowski,

00:05:11.000 --> 00:05:13.000
 przedwojenny najmłodszy poseł na sejm

00:05:13.000 --> 00:05:15.000
 Rzeczpospolitej Polskiej.

00:05:15.000 --> 00:05:17.000
 On był żonaty znusz kompresora

00:05:17.000 --> 00:05:19.000
 Aleksandra Krauszhara polskiego Żyda,

00:05:19.000 --> 00:05:20.000
 ich młodociany syn,

00:05:20.000 --> 00:05:22.000
 uczestnik postania warszawskiego,

00:05:22.000 --> 00:05:24.000
 był żołnierzem Narodowych Sił Zbrojnych,

00:05:24.000 --> 00:05:26.000
 ale był tu prawa żydowskiego religijnego.

00:05:26.000 --> 00:05:28.000
 Był czystym Żydem, po matce, po babce,

00:05:28.000 --> 00:05:30.000
 po swoich przodkach.

00:05:30.000 --> 00:05:32.000
 W wyjście oficerowie Narodowych Sił Zbrojnych

00:05:32.000 --> 00:05:34.000
 pochodzenia żydowskiego zapłacili cenę,

00:05:34.000 --> 00:05:36.000
 cenę życia, za to, że w tej informacji

00:05:36.000 --> 00:05:38.000
 byli się i nie wyrzegni, tak jak

00:05:38.000 --> 00:05:40.000
 Maj. Szmul Ostwint, czyli Stanisław

00:05:40.000 --> 00:05:40.000
 Ostwint,

00:05:40.000 --> 00:05:42.000
 komendant powiatu Węgrów,

00:05:42.000 --> 00:05:44.000
 zamordowany w lutym '45 roku,

00:05:44.000 --> 00:05:46.000
 gdzie dostał ofertę współpracy

00:05:46.000 --> 00:05:48.000
 z NKWD. On tu wszystkich zna,

00:05:48.000 --> 00:05:50.000
 on wszystko wie, w związku z tym, jak

00:05:50.000 --> 00:05:50.000
 pójdzie z nami

00:05:50.000 --> 00:05:52.000
 w NKWD, to karierę zrobisz,

00:05:52.000 --> 00:05:54.000
 a on powiedział, że on złożył przysięgę,

00:05:54.000 --> 00:05:56.000
 i on tej przysięgi nie złamał.

00:05:56.000 --> 00:05:58.000
 To został zamordowany. Taki przykład

00:05:58.000 --> 00:06:00.000
 mówi oczywiście więcej.

00:06:00.000 --> 00:06:02.000
 I to skarżenie Narodowych Sił Zbrojnych

00:06:02.000 --> 00:06:04.000
 na koncentrarnym faktografii, której

00:06:04.000 --> 00:06:04.000
 nie znamy,

00:06:04.000 --> 00:06:06.000
 jest bezsensowne, bo bardzo łatwo jest

00:06:06.000 --> 00:06:08.000
 tego za rzut ich wybronić. Jeszcze

00:06:08.000 --> 00:06:10.000
 wracając na chwilę do Choliszowa, tak

00:06:10.000 --> 00:06:10.000
 jest ważne

00:06:10.000 --> 00:06:12.000
 nie tylko to, że to był obóz koncentracyjny.

00:06:12.000 --> 00:06:14.000
 Obok był wielki obóz pracy.

00:06:14.000 --> 00:06:16.000
 Około 10 tysięcy niewolników

00:06:16.000 --> 00:06:18.000
 przymusowych, tam Niemcy przenosili

00:06:18.000 --> 00:06:20.000
 w ostatnich miesiącach, czy kilkunastu

00:06:20.000 --> 00:06:22.000
 miesiącach wojny, zakłady zbrojeniowe

00:06:22.000 --> 00:06:24.000
 doświadczalne, produkcje części

00:06:24.000 --> 00:06:26.000
 zamiennych, to były tereny bezpieczne,

00:06:26.000 --> 00:06:28.000
 w miarę nie był mordowane, i tam

00:06:28.000 --> 00:06:28.000
 cały czas

00:06:28.000 --> 00:06:30.000
 ta produkcja zbrojeniowa trwała

00:06:30.000 --> 00:06:32.000
 do samego końca. Ktoś musiał

00:06:32.000 --> 00:06:34.000
 pracować. I tam ten obóz

00:06:34.000 --> 00:06:36.000
 pracy został przez zbyt kadr rozbity,

00:06:36.000 --> 00:06:38.000
 ci ludzie zostali uwolnić. 10 tysięcy

00:06:38.000 --> 00:06:40.000
 ludzi. No tak, no ale to rzeczywiście

00:06:40.000 --> 00:06:42.000
 czarna legendę Narodowych Sił Zbrojnych

00:06:42.000 --> 00:06:44.000
 to coś, z czym Pan właśnie walczy.

00:06:44.000 --> 00:06:46.000
 Ale pytanie teraz, które pewnie

00:06:46.000 --> 00:06:48.000
 zadają się sobie widzowie naszego

00:06:48.000 --> 00:06:50.000
 filmu, skąd w ogóle

00:06:50.000 --> 00:06:52.000
 pod tym pilznem

00:06:52.000 --> 00:06:54.000
 w Protektoracie wzięła się

00:06:54.000 --> 00:06:56.000
 z bronią w ręku

00:06:56.000 --> 00:06:58.000
 Polska Jednostka, Brygada

00:06:58.000 --> 00:07:00.000
 się to wszystko. To wynikało z kilku

00:07:00.000 --> 00:07:00.000
 rzeczy

00:07:00.000 --> 00:07:02.000
 naraz. Po pierwsze były plany operacyjne

00:07:02.000 --> 00:07:04.000
 Narodowych Sił Zbrojnych,

00:07:04.000 --> 00:07:06.000
 wcześniejsze, tak samo jak Armię

00:07:06.000 --> 00:07:08.000
 Krajowej. Tylko te dwie organizacje

00:07:08.000 --> 00:07:08.000
 były

00:07:08.000 --> 00:07:10.000
 tak naprawdę wojskowe i tylko one miały

00:07:10.000 --> 00:07:12.000
 plan operacyjny, bo miały kadr dowódczą,

00:07:12.000 --> 00:07:14.000
 miały profesjonalnych oficerów,

00:07:14.000 --> 00:07:16.000
 które zakładały, że na terenie

00:07:16.000 --> 00:07:16.000
 Polski

00:07:16.000 --> 00:07:18.000
 w momencie załamania się niemiec, wybuch

00:07:18.000 --> 00:07:19.990
 nie powstanie powszech. No do tego

00:07:19.990 --> 00:07:20.000
 oczywiście nie doszło,

00:07:20.000 --> 00:07:22.000
 nie chcę się wycofywali, przegrywali,

00:07:22.000 --> 00:07:22.000
 ale

00:07:22.000 --> 00:07:24.000
 francuszy cofał w najlepszym porządku

00:07:24.000 --> 00:07:26.000
 i Armia Krajowa zmieniła

00:07:26.000 --> 00:07:28.000
 koncepcję na akcję burza, czyli lokalne

00:07:28.000 --> 00:07:30.000
 wystąpienia i próby porozumieć

00:07:30.000 --> 00:07:32.000
 z bolszewikami, czyli wchodząc z nimi

00:07:32.000 --> 00:07:32.000
 kontakty

00:07:32.000 --> 00:07:34.000
 ujawnianie się. Rozumiem, że Narodowe

00:07:34.000 --> 00:07:34.000
 Sił

00:07:34.000 --> 00:07:36.000
 Zbrojne podobne pomysły nie miały.

00:07:36.000 --> 00:07:36.000
 Natomiast Inezyt brał

00:07:36.000 --> 00:07:38.000
 udział w akcji burza, wszędzie gdzie

00:07:38.000 --> 00:07:38.000
 byli brali

00:07:38.000 --> 00:07:40.000
 i lojalnie jak najbardziej, natomiast

00:07:40.000 --> 00:07:42.000
 nie popełniali samobójstwa, nie

00:07:42.000 --> 00:07:44.000
 wykonywali tego ostatniego kroku.

00:07:44.000 --> 00:07:46.000
 Ale jedna z tych koncepcji, która

00:07:46.000 --> 00:07:48.000
 zakładała, że jeśli w ogóle powstanie

00:07:48.000 --> 00:07:50.000
 wybuchnie, to siły Narodowych Sił Zbrojnych

00:07:50.000 --> 00:07:52.000
 będą użyte do zajęcia terenów

00:07:52.000 --> 00:07:54.000
 poad rejny se, zaacofając

00:07:54.000 --> 00:07:56.000
 mu się frontem, żeby aliantów postawić

00:07:56.000 --> 00:07:58.000
 przed faktem dokonanym, że tam już

00:07:58.000 --> 00:07:58.000
 jest

00:07:58.000 --> 00:08:00.000
 polska administracja, jest polska władza,

00:08:00.000 --> 00:08:02.000
 jest polskie wojsko. Do tego

00:08:02.000 --> 00:08:02.000
 oczywiście

00:08:02.000 --> 00:08:04.000
 nie doszło, wielkich grup operacyjnych

00:08:04.000 --> 00:08:06.000
 anazytowskich nie można było stworzyć,

00:08:06.000 --> 00:08:08.000
 nie było takiego sensu, ale powstały

00:08:08.000 --> 00:08:10.000
 koncepcje stworzenia takich oddziałów

00:08:10.000 --> 00:08:12.000
 partyzanckich, bardzo rozbudowanych

00:08:12.000 --> 00:08:14.000
 z początku trzech

00:08:14.000 --> 00:08:16.000
 skończyło się na jednej. To była

00:08:16.000 --> 00:08:16.000
 właśnie

00:08:16.000 --> 00:08:18.000
 Brylada Świętokrzyska, która zaistniała

00:08:18.000 --> 00:08:20.000
 od sierpnia 1944 roku na Kieletczyźnie.

00:08:20.000 --> 00:08:22.000
 W momencie, kiedy ruszył front

00:08:22.000 --> 00:08:24.000
 ostatni raz, już wielka

00:08:24.000 --> 00:08:26.000
 ofensywa sowiecka w styczniu

00:08:26.000 --> 00:08:28.000
 1945 roku, Brylada

00:08:28.000 --> 00:08:30.000
 liczyła nieco ponad 800 żołnierzy

00:08:30.000 --> 00:08:32.000
 oficerów i teraz nie było

00:08:32.000 --> 00:08:34.000
 koncepcji co robić.

00:08:34.000 --> 00:08:36.000
 Jedyną możliwą formuł,

00:08:36.000 --> 00:08:38.000
 żeby Brylada przetrwała,

00:08:38.000 --> 00:08:40.000
 było wycofywanie jej przed frontem,

00:08:40.000 --> 00:08:42.000
 ale nie było możliwości

00:08:42.000 --> 00:08:44.000
 przemkania się gdzieś między jednostkami

00:08:44.000 --> 00:08:46.000
 niemieckimi, to było zagęszczenie,

00:08:46.000 --> 00:08:46.000
 więc

00:08:46.000 --> 00:08:48.000
 to chodziło do lokalnych kontaktów

00:08:48.000 --> 00:08:50.000
 z wojskami niemieckimi i z niemiecką

00:08:50.000 --> 00:08:52.000
 administracją, co do tego nie lega

00:08:52.000 --> 00:08:54.000
 wątpliwości, Brylada tego nie ukrywała,

00:08:54.000 --> 00:08:56.000
 natomiast nie było jakiegoś porozumienia

00:08:56.000 --> 00:08:58.000
 na szczebniu centralnym, wyższym,

00:08:58.000 --> 00:08:58.000
 Berlinie,

00:08:58.000 --> 00:09:00.000
 jakiś władz bezpieczeństwa, Trzesie

00:09:00.000 --> 00:09:00.000
 i Rzeszy,

00:09:00.000 --> 00:09:02.000
 albo musimy wziąć pod uwagę,

00:09:02.000 --> 00:09:04.000
 że to jest okres postyczny 1945

00:09:04.000 --> 00:09:06.000
 roku, kiedy przed frontem

00:09:06.000 --> 00:09:08.000
 wschodnim na zachód uciekają

00:09:08.000 --> 00:09:10.000
 miliony ludzi. To są dwa,

00:09:10.000 --> 00:09:12.000
 półtora, może dwa i pół miliona

00:09:12.000 --> 00:09:14.000
 ludzi. To są kozacy, to są otysze,

00:09:14.000 --> 00:09:16.000
 to są estańczycy, to są białorusini,

00:09:16.000 --> 00:09:18.000
 wszyscy zagrożeni przez Bolszewie, to

00:09:18.000 --> 00:09:18.000
 są

00:09:18.000 --> 00:09:20.000
 starowieży, czyli

00:09:20.000 --> 00:09:22.000
 ten odła prawosławia, który odżył

00:09:22.000 --> 00:09:24.000
 pod okupacją niemiecką, wyszedł

00:09:24.000 --> 00:09:26.000
 na powierzchnię, zaczął

00:09:26.000 --> 00:09:28.000
 istnieć i oni wiedzieli, że są skazani

00:09:28.000 --> 00:09:30.000
 na zakłady. Teraz te masy ludzkie

00:09:30.000 --> 00:09:32.000
 z taborami, bardzo często z bronią

00:09:32.000 --> 00:09:34.000
 przemieszczają się na zachód. To

00:09:34.000 --> 00:09:34.000
 jest

00:09:34.000 --> 00:09:36.000
 poza wszelką kontrolą niemiecką.

00:09:36.000 --> 00:09:38.000
 Niemcy tylko plenują, żeby był

00:09:38.000 --> 00:09:38.000
 jakiś ład

00:09:38.000 --> 00:09:40.000
 porządek, żeby jednostki mogło się

00:09:40.000 --> 00:09:42.000
 przemieszczać, ale ci ludzie idą

00:09:42.000 --> 00:09:44.000
 masowo na zachód. I tu jest Luka

00:09:44.000 --> 00:09:46.000
 Brygada. I Brygada nie ma do tej pory

00:09:46.000 --> 00:09:48.000
 żadnych potwierdzeń, żadnych

00:09:48.000 --> 00:09:50.000
 dokumentów, które wyświadczyło tym,

00:09:50.000 --> 00:09:50.000
 że

00:09:50.000 --> 00:09:52.000
 weszła w jakieś centralne porozumienie

00:09:52.000 --> 00:09:54.000
 z Niemcami. Sprawa chyba rozstrzygającą

00:09:54.000 --> 00:09:56.000
 w tej chwili, jest najważniejszą jest

00:09:56.000 --> 00:09:56.000
 to,

00:09:56.000 --> 00:09:58.000
 że wreszcie został opublikowany

00:09:58.000 --> 00:10:00.000
 raport generowanych Alta Geilena.

00:10:00.000 --> 00:10:02.000
 To był szel wywiadu na

00:10:02.000 --> 00:10:04.000
 cały wschód, niemieckiego

00:10:04.000 --> 00:10:06.000
 wojska wojskowego. I on

00:10:06.000 --> 00:10:08.000
 w swoim, w tym swoim raporcie

00:10:08.000 --> 00:10:10.000
 pisze o bardzo różnych przypadkach,

00:10:10.000 --> 00:10:12.000
 o różnych organizacjach, o tym, co

00:10:12.000 --> 00:10:13.990
 się działo na kupowanych ziemiach

00:10:13.990 --> 00:10:14.000
 polskich.

00:10:14.000 --> 00:10:16.000
 I nie ma śladu kolaboracji tej

00:10:16.000 --> 00:10:18.000
 organizacji z Niemca. Gdyby tak było,

00:10:18.000 --> 00:10:20.000
 to potraktowaliby to jako jednostkę

00:10:20.000 --> 00:10:20.000
 własną.

00:10:20.000 --> 00:10:22.000
 Jedyne ustępstwo, jakie zrobiła

00:10:22.000 --> 00:10:24.000
 Brygada, czyli dowódca Brygady,

00:10:24.000 --> 00:10:26.000
 przyjął

00:10:26.000 --> 00:10:28.000
 tak jakby, no, wersją,

00:10:28.000 --> 00:10:30.000
 że zamiast udziału Brygady

00:10:30.000 --> 00:10:32.000
 na froncie, czego kategorycznie odmówił,

00:10:32.000 --> 00:10:34.000
 zgodził się na przerzut grup

00:10:34.000 --> 00:10:36.000
 pieszych i przerzucanych drogą

00:10:36.000 --> 00:10:38.000
 lotniczą na zaplecze frontu.

00:10:38.000 --> 00:10:40.000
 Ale z tego raczej, którzy byli

00:10:40.000 --> 00:10:42.000
 na przerzucaniu dostali jakikolwiek zakaz

00:10:42.000 --> 00:10:44.000
 wykonywania polecenia niemieckich.

00:10:44.000 --> 00:10:46.000
 I to można było kwestionować, bo

00:10:46.000 --> 00:10:46.000
 można

00:10:46.000 --> 00:10:48.000
 wypowiedzieć, że tak sobie tylko mówimy.

00:10:48.000 --> 00:10:50.000
 Ale w dokumentach sądowych, powojennych

00:10:50.000 --> 00:10:52.000
 oficerów żołnierzy Brygady, którzy

00:10:52.000 --> 00:10:52.000
 byli

00:10:52.000 --> 00:10:54.000
 w tych grupach, którzy przedostali

00:10:54.000 --> 00:10:54.000
 się

00:10:54.000 --> 00:10:56.000
 właśnie tą drogą, albo pieszą,

00:10:56.000 --> 00:10:56.000
 albo

00:10:56.000 --> 00:10:58.000
 lotniczą na zaplecze frontu sowieckiego.

00:10:58.000 --> 00:11:00.000
 I nie ma śladów kolaboracji.

00:11:00.000 --> 00:11:02.000
 Żaden komunistyczny sąd

00:11:02.000 --> 00:11:04.000
 nie postawił mi tego zarzutu z drady

00:11:04.000 --> 00:11:06.000
 współpracę z Niemcami właśnie

00:11:06.000 --> 00:11:08.000
 w ten sposób realizowany.

00:11:08.000 --> 00:11:10.000
 Najważniejszy moim zdaniem jest efekt

00:11:10.000 --> 00:11:10.000
 tej całej historii,

00:11:10.000 --> 00:11:12.000
 bo proszę tutaj zwrócić uwagę,

00:11:12.000 --> 00:11:12.000
 kiedy

00:11:12.000 --> 00:11:14.000
 porównywam pan losy

00:11:14.000 --> 00:11:16.000
 okowców z jednej strony, którzy zostali

00:11:16.000 --> 00:11:18.000
 i zrobili ten ostatni krok, którzy na

00:11:18.000 --> 00:11:18.000
 ogół

00:11:18.000 --> 00:11:20.000
 właśnie skończyli w Katonia chłóbeckich,

00:11:20.000 --> 00:11:22.000
 a z drugiej strony

00:11:22.000 --> 00:11:24.000
 ci chłopcy, oni zostali

00:11:24.000 --> 00:11:26.000
 uratowani. Proszę jeszcze krótko opowiedzieć

00:11:26.000 --> 00:11:28.000
 kiedy czas nas zgoni, jaki sposób się

00:11:28.000 --> 00:11:28.000
 ułożyły

00:11:28.000 --> 00:11:30.000
 powojenne losy Brygady Świętokrzyskiej,

00:11:30.000 --> 00:11:32.000
 kiedy trzecia rzesza skapitulowała.

00:11:32.000 --> 00:11:34.000
 Bardzo ważny jest skład

00:11:34.000 --> 00:11:36.000
 socjalny Brygady Świętokrzyskiej.

00:11:36.000 --> 00:11:38.000
 Około jednej czwartej

00:11:38.000 --> 00:11:40.000
 żołnierze wicerów to są absolwenci

00:11:40.000 --> 00:11:42.000
 wyższych uczelni, absolwenci

00:11:42.000 --> 00:11:44.000
 gimnazjów przed wojną

00:11:44.000 --> 00:11:46.000
 lub studenci przed wojną, czyli

00:11:46.000 --> 00:11:48.000
 to jest młoda, polska inteligencja

00:11:48.000 --> 00:11:50.000
 podczas całego przemarszu Brygady,

00:11:50.000 --> 00:11:52.000
 a właściwie wcześniej,

00:11:52.000 --> 00:11:53.000
 od początku jej istnienia, od sierpnia

00:11:53.000 --> 00:11:54.000
 '44 roku

00:11:54.000 --> 00:11:56.000
 tam trwania ustalne szkolenie

00:11:56.000 --> 00:11:58.000
 cywilne, sprzedał ścisłych,

00:11:58.000 --> 00:12:00.000
 sprzedał humanistycznych, są kursy

00:12:00.000 --> 00:12:02.000
 do szkalające, kursów zapomniające

00:12:02.000 --> 00:12:04.000
 ci wszyscy ludzie, którzy przeszli

00:12:04.000 --> 00:12:04.000
 później na zachód,

00:12:04.000 --> 00:12:06.000
 gdzie zafunkcjonowali w życiu cywilnym,

00:12:06.000 --> 00:12:08.000
 w życiu politycznym, w jakiejś

00:12:08.000 --> 00:12:08.000
 administracji,

00:12:08.000 --> 00:12:10.000
 czy w różnego rodzaju biznesach

00:12:10.000 --> 00:12:12.000
 i dali sobie radę.

00:12:12.000 --> 00:12:14.000
 Było bardzo wielu polskich profesorów

00:12:14.000 --> 00:12:16.000
 stamtąd się wywodzących, ludzi na

00:12:16.000 --> 00:12:16.000
 poziomie

00:12:16.000 --> 00:12:18.000
 doradców, władz amerykańskich,

00:12:18.000 --> 00:12:20.000
 np. te spraw zwalczania komuny,

00:12:20.000 --> 00:12:22.000
 jak kapitan Celichowski,

00:12:22.000 --> 00:12:24.000
 Saldonim Andrzej Skalski i inni.

00:12:24.000 --> 00:12:26.000
 To jest fenomen, że to była jednostka

00:12:26.000 --> 00:12:28.000
 naprawdę inteligencka i naprawdę

00:12:28.000 --> 00:12:30.000
 ludzi zgromadziła.

00:12:30.000 --> 00:12:32.000
 Czyli zamiast w katownia Hube

00:12:32.000 --> 00:12:33.600
 dzięki temu Krokowi, jakich

00:12:33.600 --> 00:12:35.000
 komunizowaniach do zachód.

00:12:35.000 --> 00:12:36.480
 Chłodz był przesądzony, Sowieci żądali

00:12:36.480 --> 00:12:37.000
 wydania brygady

00:12:37.000 --> 00:12:39.000
 i zrobiliby pewnie to samo, co z łasowcami.

00:12:39.000 --> 00:12:41.000
 Tu na szczęście był generał Patton,

00:12:41.000 --> 00:12:42.000
 a nie na przykład Brytyjczycy, i on

00:12:42.000 --> 00:12:44.000
 zarządał jednej podstawowej rzeczy.

00:12:44.000 --> 00:12:46.000
 Dowodów, on nie mówił mnie, tylko

00:12:46.000 --> 00:12:46.000
 zarządał dowodów.

00:12:46.000 --> 00:12:48.000
 A Sowieci myśleli, że skoro oni żądają,

00:12:48.000 --> 00:12:50.000
 skoro są panami sytuacji,

00:12:50.000 --> 00:12:52.000
 no to brygady oczywiście dostaną

00:12:52.000 --> 00:12:54.000
 i za to, że brygada walczyła, zwalczała

00:12:54.000 --> 00:12:56.000
 komunistów na terenach okupowanej

00:12:56.000 --> 00:12:56.000
 Polski,

00:12:56.000 --> 00:12:58.000
 rozprawią się w sposób właściwy,

00:12:58.000 --> 00:13:00.000
 czyli po prostu wielonym życia.

00:13:00.000 --> 00:13:02.000
 Ci ludzie przeżyli.

00:13:02.000 --> 00:13:04.000
 Wspaniały generał Patton.

00:13:04.000 --> 00:13:06.000
 A oni zamiast, tak jak mówiliśmy w

00:13:06.000 --> 00:13:06.000
 Katowniach Hube,

00:13:06.000 --> 00:13:08.000
 to skończyli na uniwersytetach uratowani

00:13:08.000 --> 00:13:10.000
 dla Polski, Leszek Rzebrowski.

00:13:10.000 --> 00:13:11.000
 Uratowani zrobili bardzo dużo dobrego

00:13:11.000 --> 00:13:13.000
 ta generacja, co nie jest znane.

00:13:13.000 --> 00:13:14.250
 No właśnie, Leszek Rzebrowski był

00:13:14.250 --> 00:13:15.000
 moim gościem,

00:13:15.000 --> 00:13:17.000
 a ja, drodzy Państwo, takie podsumowanie

00:13:17.000 --> 00:13:19.000
 naszego spotkania, proponuję

00:13:19.000 --> 00:13:21.000
 oficjalnie za pośrednictwem

00:13:21.000 --> 00:13:23.000
 tego filmu, taki apel do Instytutu

00:13:23.000 --> 00:13:25.000
 Jadwaszem Wierozolimia, aby wszyscy

00:13:25.000 --> 00:13:27.000
 członkowie brygady świętokrzyskiej

00:13:27.000 --> 00:13:29.000
 zostali odnaczeni tytułami

00:13:29.000 --> 00:13:31.000
 Sprawidły Wśród Narodów Świata.

00:13:31.000 --> 00:13:33.000
 Właśnie za wyzwolenie obozów Holiszów.

00:13:33.000 --> 00:13:40.000
 Bohaterem następnego odcinka

00:13:40.000 --> 00:13:42.000
 będzie nastoletni polski patriota,

00:13:42.000 --> 00:13:44.000
 który dołączył do winu,

00:13:44.000 --> 00:13:46.000
 walczył dzielnie z komuną, postrzelony

00:13:46.000 --> 00:13:49.000
 w pułapce, w potyczce z ubekami,

00:13:49.000 --> 00:13:51.000
 a następnie straszliwie skatowany

00:13:51.000 --> 00:13:53.000
 i skazany w parodii procesu,

00:13:53.000 --> 00:13:55.000
 jakim był słynny proces kiblowy.

00:13:55.000 --> 00:13:57.000
 Leszek Mroczkowski, Andrzej.

00:13:57.000 --> 00:13:59.000
 Dziękuję Państwu za uwagę,

00:13:59.000 --> 00:14:01.000
 Piotr Zychowicz.

00:14:26.000 --> 00:14:29.000
 Na program zaprosił sponsoru PGE,

00:14:29.000 --> 00:14:31.000
 Polska Grupa Energetyczna.